In een eerder blog heb ik al even wat gezegd over governance in relatie tot de Citizen Developer. Om te beginnen, zal ik je uitleggen wat een Citizen Developer is. Volgens Gartner is het een werknemer die applicaties creëert voor eigen gebruik of anderen. Met behulp van tools die niet actief verboden zijn door IT of business units. Daarom rapporteren Citizen Developers aan een business unit en hebben vaak een functie buiten de IT. Het zijn meestal business mensen met weinig IT-kennis die zelf software ontwikkelen. En daar sluipt juist een gevaar. Gaan Citizen Developers nu onder aan hun eigen succes?

Citizen Developer vriend of vijand?

Tegenwoordig zien we de Citizen Developer vaak hand-in-hand ontstaan met het gebruik van No-Code software. Een oplossing waarbij je geen code hoeft te schrijven om een applicatie te maken. Maar als je eerlijk bent, dan weet je dat het fenomeen Citizen Developer al lang geleden is ontstaan. Ik weet niet of ik te stellig ben, maar ik ben geneigd om te zeggen dat er in elke organisatie die nu No-Code software gebruikt, daarvoor al geruime tijd werd gewerkt met complexe business-kritische Excel werkboeken en spreadsheets. Het is deze vorm van schaduw IT die als eerste wordt aangepakt door de Citizen Developers.

Net als met Excel, ontstaan er nu oplossingen die voor de business belangrijk zijn. Oplossingen waarvoor de IT-afdeling geen belangstelling heeft omdat die ervaren worden als goedkoper en ze bovendien snel gebruiksklaar zijn. Vaak ben ik daarom geneigd om hierop het label ‘Excel 2.0’ te plakken.

Inzetten van een Citizen Developer

De volgende stap die vaak genomen wordt, is het inzetten van Citizen Developers voor Low-Code oplossingen. Zoals Mendix en OutSystems. Je zult dan merken dat na verloop van tijd, de schoen begint te wringen. Omdat er problemen ontstaan die de verdere modernisering van je IT-landschap tegen houden. Waardoor er obstakels ontstaan voor je Digitale Transformatie. Zodat daarmee het voldoen aan wet- en regelgeving simpelweg in gevaar wordt gebracht.

Wat zijn de top 5 uitdagingen van het inzetten van Citizen Developers?

  1. Heeft je Citizen Developer voldoende kennis van datamodellering?
  2. Heeft je Citizen Developer voldoende kennis van regels over privacy?
  3. Heeft je Citizen Developer voldoende kennis van integratie technologie?
  4. Weet je Citizen Developer bestaande oplossingen her te gebruiken?
  5. Communiceert de Citizen Developer buiten zijn eigen bubbel?

Opstellen Applicatie Governance de oplossing

Nu wil ik het feestje van jouw Citizen Developers helemaal niet verpesten, maar het lijkt me onverstandig om ze ongelimiteerd en ongecontroleerd hun gang te laten gaan. Ik adviseer je nadrukkelijk om een applicatie governance op te stellen waarin je afspraken maakt en regelt op welke manier er controle wordt uitgevoerd. Aan de hand van de genoemde 5 punten zal ik je laten zien waarom dat nodig is.


ad 1. Heeft je Citizen Developer voldoende kennis van datamodellering?

Hoe wordt bijvoorbeeld de naam van een persoon vastgelegd? Soms kiest de Citizen Developer voor een enkel tekstveld omdat er niet meer nodig is. Beter is het dat de naam wordt opgesplitst in titel, voorletters, tussenvoegsel en achternaam. Misschien is het zelfs handig om ook de geboortenaam vast te leggen. En los ook nog de voornaam. Heel basaal, maar illustratief voor de reden waarom kennis van datamodellering nodig is. En natuurlijk kun je dit doortrekken naar het niet opsplitsen van bijvoorbeeld een bestelling en de daaraan verbonden bestelregels. Of allerlei vormen van adressen.

Door in je Applicatie Governance tenminste de basisprincipes van datamodellering op te nemen en waar mogelijk jouw Citizen Developers daarin op te leiden, kun je dit pijnpunt in veel gevallen oplossen.


ad 2. Heeft je Citizen Developer voldoende kennis van regels over privacy?

De regels over het omgaan met privacygevoelige gegevens of gegevens die een persoon uniek kunnen identificeren, zijn de laatste jaren behoorlijk aangescherpt. De vraag is echter of je Citizen Developer weet dat je niet zomaar een BSN-nummer of een creditcardnummer mag opslaan. En wat te denken van geloof of seksuele geaardheid.

Ook hier kun je in je Applicatie Governance regels opnemen waaraan men zich moet houden. En natuurlijk kan ook hier een opleiding helpen. Toch kan juist op dit punt het verschil tussen een ‘reguliere’ ontwikkelaar en een Citizen Developer meespelen. De een is dagelijks bezig met applicatieontwikkeling. De ander slechts af en toe. Juist wanneer je niet met regelmaat er mee bezig bent, is de kans groot dat je deze regels niet helemaal scherp hebt. Steekproefsgewijs hierop controleren kan dan ook geen kwaad.


ad 3. Heeft je Citizen Developer voldoende kennis van integratie technologie?

Misschien is het integreren met andere systemen niet bepaald de meest logische activiteit voor een Citizen Developer. En dat is nu net het probleem. De kracht van een IT-landschap waarin op een goede wijze het Intelligent Information Management is doorgevoerd, is dat door integraties met andere systemen, dubbele opslag van data wordt voorkomen. En op die manier zeker wordt gesteld dat met de juiste informatie wordt gewerkt. Er is één plek waar gebruikers worden opgeslagen. Er is één plek waar documenten worden opgeslagen. Er is één plek waar de organisatiestructuur is vastgelegd. En zo kan je nog vele voorbeelden noemen. Om van de kracht gebruik te maken, moet je daarmee integreren. Helaas zit dat heel dicht tegen programmeren aan en is dat niet voor iedere Citizen Developer eenvoudig.


ad 4. Weet je Citizen Developer bestaande oplossingen her te gebruiken?

Integreren zoals hiervoor besproken is een vorm van hergebruik. Maar ook als gehele applicatie is het verstandig om te hergebruik te bevorderen. Doordat Citizen Developers niet op één afdeling werken maar verspreid zijn door de hele organisatie, is de kans klein dat ze bekend zijn met wat elders ook al gemaakt is. En dat even los van het technisch kunnen hergebruiken. Per saldo gaan hierdoor uren werk verloren, wordt mogelijk data dubbel opgeslagen en mis je de kans om krachten te bundelen en processen te verbeteren.


ad 5. Communiceert de Citizen Developer buiten zijn eigen bubbel?

In de traditie van prachtige Excel spreadsheets zullen vele Citizen Developers bezig zijn om een applicatie te maken voor hun probleem in hun omgeving. Binnen een IT-afdeling is er normaal gesproken overzicht dat alle business units overstijgt. Synergie is dan minder lastig te realiseren. Omwille van de snelheid kan zo’n bubbel best wel werken. Op de lange duur echter niet. Uiteindelijk creëer je dan de volgende generatie schaduw IT.

Voorkom wanorde en breng structuur aan

Hoe dan verder zul je denken. Net zoals je Information Governance opzet, kun je ook Application Governance opzetten. Beginnen met de basis en doorgroeien naar een model waar duidelijk onderscheid gemaakt wordt tussen 3 lagen. De eerste laag is het formele IT-landschap. Volledig onder controle van IT. De derde laag is de laag waar de Citizen Developer alle vrijheid heeft binnen de afgesproken grenzen. De tweede laag daar tussenin wordt een samenspel van Citizen Developer en IT. In die laag zal er samenwerking zijn met een variërende bijdrage van IT ter ondersteuning van en controle op de Citizen Developer. Misschien is ‘Rapid Development onder Architectuur’ een mooi label voor deze laag. Wat dat dan weer precies is, leg ik graag in een volgende blog uit.

Of neem direct contact met ons op zodat we dit persoonlijk toelichten.

Meer weten over Applicatie Governance voor Citizen Developer?

Probeer OutSystems Gratis

Vond je bovenstaand bericht interessant? Misschien kunnen we je interesse ook wekken voor iets anders.

OutSystems Free Edition is de gratis, cloudgebaseerde versie van OutSystems die je nu kan gebruiken. Met deze geweldige gratis editie kun jij persoonlijke applicaties maken, implementeren en uitvoeren. Je kan elke mobiele of webapplicatie ontwikkelen die met OutSystems kan worden gebouwd.

Vraag nu jouw eigen omgeving aan. We horen graag hoe jouw ontdekkingstocht verloopt!

Probeer de OutSystems Free Edition
  • Citizen Developer

About the Author: Ed Steenhoek

Ed Steenhoek
Ed is manager van de Business Solutions van Informed Group en neemt vanuit die rol deel aan het Management Team. Hij is tevens lid van het Leadership Team, de technische denktank van Informed Group. Daarnaast is Ed een zeer gewaardeerd lid van de AIIM Leadership Council.

Deel dit nieuws!

Archieven